مقایسه RTL-SDR Blog V4 و Nooelec NESDR SMArt v5

خلاصه سریع مقایسه

• RTL-SDR Blog V4: طراحی شده مخصوص کاربر SDR — دارای آپ‌کانورتر HF داخلی (LO=28.8MHz)، Bias-T نرم‌افزاری 4.5V/180mA، فیلترینگ سه‌باند (triplexor) و notch برای کاهش desense؛ دامنهٔ پایین ~500 kHz و TCXO 1 ppm.

• Nooelec NESDR SMArt v5: پوشش فرکانسی وسیع‌تر از 100 kHz تا ≈1.75 GHz با direct-sampling برای 0.1–25 MHz، TCXO دقیق‌تر 0.5 ppm و enclosure آلومینیومی با هیت‌سینک؛ اما معمولاً Bias-T ندارد و HF را با direct sampling پیاده‌سازی کرده‌است.

جدول کوتاه (اعداد اصلی)

مشخصهRTL-SDR Blog V4Nooelec NESDR SMArt v5

دامنه فرکانسی (عملی)500 kHz – 1.766 GHz.0.1 MHz – 1.75 GHz (direct sampling 0.1–25 MHz, quad 25–1750 MHz).

پیاده‌سازی HFآپ‌کانورتر داخلی (28.8 MHz LO) → جلوگیری از Nyquist-folding و امکان گین کنترلی HF.Direct sampling (Q-branch) برای HF؛ عملکرد خوب ولی ممکن است نیاز به upconverter خارجی برای تجربه HF بهتر.

Bias-Tبله؛ 4.5V تا 180 mA (قابل فعال‌سازی نرم‌افزاری).عموماً خیر (دیتاشیت/صفحه محصول اشاره نکرده؛ انجمن‌ها هم تایید کرده‌اند).

TCXO/دقت فرکانس1 ppm TCXO.0.5 ppm TCXO (بهتر برای پایش دقیق و دما-درایفت کمتر).

پهنای باند/نمونه‌برداری2.56 MHz پایدار (تا 3.2 MHz با افت).تا ~2.4 MSPS معمولی، تا 3.2 MSPS امکان‌پذیر (BW تا 3.2 MHz).

مصرف جریان/حرارت~250–270 mA؛ طراحی با thermal pad و کاهش گرما نسبت به نسل‌های قبل.~270–300 (حداکثر 330) mA؛ بدنه کوچک+هیت‌سینک ولی کاربران گزارش داده‌اند هنگام کار 24/7 گرم می‌شود.

فیلترینگ جلویی / ایزولاسیونTriplexor (HF/VHF/UHF) + notchهای قابل سوئیچ کاهش desense.از diplexer / direct sampling استفاده می‌کند؛ مشخصات RF front-end بهینه‌شده ولی پیاده‌سازی متفاوت است.

قیمت تقریبی (نمونه)معمولاً ~$34–$44 (بسته به کیت/آنتن). (RTL-SDR)معمولاً ~$38–$48 (بسته به کیت/آنتن). (nooelec.com)

تحلیل جزئیات فنی (نکته‌به‌نکته)

1. چرا HF متفاوت است؟ (Upconverter vs Direct Sampling)

   • RTL-SDR V4: از یک آپ‌کانورتر داخلی برای HF استفاده کرده — یعنی سیگنال‌های HF را با یک LO (28.8 MHz) به بالای محدوده ADC می‌برد؛ این باعث می‌شود Nyquist-folding و آلیاسینگ‌های نامطلوب کمتر شوند و کنترل گین HF نیز میسر شود. این رویکرد در دیتاشیت و گزارش‌های تست V4 آمار بهتری در MDS/حساسیت HF نشان می‌دهد.

   • Nooelec v5: از direct sampling برای 0.1–25 MHz استفاده می‌کند (Q-branch). direct sampling ساده و کم‌هزینه است و پایین‌ترین فرکانس‌ها را می‌گیرد (تا 100 kHz)، اما بسته به شرایط عملی ممکن است آلیاسینگ/تصاویر و نیاز به فیلتر/پری‌فیلتر بیشتر دیده شود؛ Nooelec خودشان هم می‌گویند برای تجربه HF کامل گاهی upconverter خارجی پیشنهاد می‌شود.

2. Bias-T — فرق کلیدی برای کسانی که آنتن فعال یا LNA دارند

   • اگر می‌خواهید آنتن فعال، لِنا (LNA) یا preamp را مستقیماً از دانگل تغذیه کنید باید bias-tee داشته باشید — V4 این قابلیت را دارد (4.5V/180mA، نرم‌افزاری فعال می‌شود)؛ Nooelec v5 عموماً این را ندارد و اگر نیاز دارید باید منبع تغذیه جداگانه یا مدل دیگری تهیه کنید.

3. پایداری فرکانس (TCXO)

   • Nooelec v5 ادعا می‌کند 0.5 ppm TCXO که از نظر پایداری و دقت فرکانس (مثلاً برای دیکلریشن دیتاها یا دیشکرونایز کردن) بهتر از 1 ppm عرضه‌شده در RTL-SDR V4 است. اگر نیاز به دقت بالا دارید (مثلاً استفاده از waterfall دقیق، Doppler/satellite) نکتهٔ مثبت Nooelec است.

4. پهنای باند لحظه‌ای و نمونه‌برداری

   • هر دو مدل در عمل تا حدود ~2.4–3.2 MSPS کار می‌کنند؛ RTL-SDR V4 بصورت تضمین‌شده 2.56 MHz «پایدار» اعلام کرده و تا 3.2 MHz هم قابل دسترسی است؛ Nooelec هم تا ~3.2 MHz را پشتیبانی می‌کند اما مقدار معمول 2.4 MSPS ذکر شده. بنابراین برای اپلیکیشن‌های wideband تفاوت چشمگیر نیست؛ هرچند ثبات و رفتار در فرکانس‌های بسیار شلوغ ممکن است متفاوت باشد.

5. فیلترینگ، ایزولاسیون و عملکرد در محیط شلوغ RF

   • V4 به‌خاطر triplexor + notch جلویی و طراحی فیلتر بهتر در دیتاشیت نشان می‌دهد که در مواجهه با سیگنال‌های قوی بیرون‌باند (مثلاً FM broadcast) کمتر دِسنس می‌شود. این برای کار در شهرهای پرپرتابل یا نزدیک ایستگاه‌های قوی مفید است.

6. مصرف جریان و دما

   • هر دو دستگاه مصرف جریان مشابهی دارند اما Nooelec v5 در برخی گزارش‌های کاربری با کار 24/7 گرمای بیشتری تولید کرده که ممکن است در نصب‌های دائم نیاز به تهویه/خنک‌کن داشته باشد؛ V4 بهینه‌سازی گرمایی انجام داده است (thermal pad + آلومینیوم).

7. دیتاشیت/چیزهایی که تولیدکننده نشان می‌دهد

   • RTL-SDR Blog و Nooelec هر دو دیتاشیت و راهنما (quickstart) و پشتیبانی دارند؛ Nooelec تأکید روی «TCXO دقیق، heatsink و گین قابل کنترل» دارد و RTL-SDR Blog روی «فیلترینگ بهتر، آپ‌کانورتر HF و bias-tee» تأکید می‌کند. منابع رسمی = دیتاشیت‌های هر دو.

توصیهٔ عملی — کدام را انتخاب کنم؟

• اگر کار اصلی شما HF/کوتاه‌برد رادیویی (مثلاً گوش دادن به HF، بی‌درنگ روی HF با حداقل آلیاسینگ، یا نیاز به bias-tee برای آنتن فعال) است → RTL-SDR Blog V4 احتمالاً گزینهٔ مناسب‌تری است (آپ‌کانورتر داخلی، notch/triplexer، bias-tee).

• اگر نیاز دارید به سیگنال‌های خیلی پایین (LW ~100 kHz)، یا دقت فرکانسی بالا (TCXO 0.5 ppm) برای کار با دیتای حساس یا برخی کاربردهای حرفه‌ای، یا صرفاً می‌خواهید یک دانگل با پوشش 100 kHz–1.75 GHz با TCXO قوی داشته باشید → Nooelec NESDR SMArt v5 مناسب‌تر است.

• اگر دنبال ADS-B/پلِین ترَکینگ و VHF/UHF عمومی هستید: هر دو عملکرد خیلی خوبی دارند؛ تفاوت محسوس در VHF/UHF کم‌تر از HF است.

نکات تکمیلی و اکسسوری پیشنهادی

• برای HF بهتر است از آنتن مناسب (Long-wire, dipole, balun) استفاده کنید؛ Nooelec خودش در مستندات اشاره می‌کند که برای تجربه HF کامل ممکن است یک upconverter مثل Ham It Up کمک کند.

• اگر در محیط پر-ایستگاه هستید، فیلتر FM-trap یا band-stop توصیه می‌شود (V4 در این زمینه کمک می‌کند ولی فیلتر خارجی همیشه مفید است).

حالا می‌ریم عمیق‌تر — در مقایسهٔ RTL-SDR Blog V4 و Nooelec NESDR SMArt v5 جزئیات بیشتری رو از جنبه‌های سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و کاربردی بررسی می‌کنم. این بار وارد ریزه‌کاری‌هایی مثل طراحی RF front-end، اجزای داخلی، کیفیت ساخت، و تفاوت عملکردی در سناریوهای واقعی می‌شویم.

۱. تراشه اصلی و معماری

• هر دو از RTL2832U (demod + USB) استفاده می‌کنند و معمولاً با Rafael Micro R820T2 tuner جفت می‌شوند.

• تفاوت اصلی در نحوه‌ی دسترسی به باند HF:

  • V4: یک upconverter داخلی با LO=28.8MHz و فیلتر triplexor دارد → سیگنال‌های زیر 28.8 MHz به باند قابل دمو داین RTL منتقل می‌شوند.

  • v5: از direct sampling روی Q-branch استفاده می‌کند، بنابراین سیگنال HF مستقیماً وارد ADC می‌شود (بدون upconversion).

🔑 نکته: معماری V4 در HF تمیزتر است (کمتر آلیاس می‌دهد)، در حالی که معماری v5 فرکانس‌های خیلی پایین‌تر (تا 100 kHz) را مستقیم دریافت می‌کند.

۲. فیلترها و ایزولاسیون

• RTL-SDR V4

  • Triplexer برای جداکردن HF، VHF، UHF.

  • چند notch filter داخلی (مثلاً FM broadcast) برای کاهش تداخل ایستگاه‌های قوی.

  • مزیت بزرگ در مناطق شهری و نزدیک فرستنده‌های قوی.

• Nooelec v5

  • فیلتراسیون ابتدایی دارد ولی نه به گستردگی V4.

  • معمولاً نیاز به فیلتر خارجی (FM trap یا bandpass) برای جلوگیری از desense در مناطق شلوغ دارد.

۳. Bias-T (تغذیه آنتن)

• V4: نرم‌افزاری فعال می‌شود، 4.5V تا 180mA. برای آنتن‌های فعال و LNA فوق‌العاده است.

• v5: Bias-T ندارد. اگر بخواهید LNA استفاده کنید باید منبع تغذیه جداگانه داشته باشید.

۴. TCXO و پایداری فرکانسی

• V4: TCXO با دقت 1 ppm → برای کارهای عمومی و حتی ماهواره‌ها خوب است.

• v5: TCXO با دقت 0.5 ppm → برای کارهای دقیق‌تر (ADS-B، doppler shift tracking، narrow-band digital) برتری دارد.

۵. حرارت و پایداری طولانی‌مدت

• هر دو در حدود 250–300 mA جریان می‌کشند.

• V4: طراحی حرارتی بهبود یافته، کمتر داغ می‌شود.

• v5: بدنه آلومینیومی و هیت‌سینک دارد، ولی گزارش‌ها نشان داده در کار ۲۴/۷ کمی بیشتر داغ می‌شود.

۶. کیفیت ساخت و طراحی بدنه

• V4: بدنه فلزی محکم با لایه ضد EMI. سایز کمی بزرگ‌تر.

• v5: بدنه آلومینیومی کوچک‌تر و جمع‌وجور، ولی به خاطر تراکم بالا بیشتر گرم می‌شود.

۷. عملکرد در باندهای مختلف

• HF (0–30 MHz)

  • V4: تمیزتر، به‌خصوص در 1–20 MHz.

  • v5: وسیع‌تر (از 100 kHz)، اما بیشتر مستعد آلیاسینگ و نیاز به فیلتر خارجی.

• VHF (30–300 MHz)

  • هر دو عالی (FM، هواشناسی، هواپیمایی).

• UHF (300 MHz – 1.7 GHz)

  • هر دو عملکرد مشابه و خوب.

• ADS-B (1090 MHz)

  • v5 با TCXO دقیق‌تر کمی مزیت دارد.

• پروژه‌های خاص (P25, DMR, TETRA)

  • هر دو خوب کار می‌کنند، اما V4 در محیط پرسیگنال به خاطر فیلتر داخلی کمتر دچار overload می‌شود.

۸. نرم‌افزار و سازگاری

• هر دو با SDR#، SDR++, GQRX، CubicSDR، GNURadio، dump1090 و ده‌ها ابزار دیگر سازگار هستند.

• V4 نیاز به درایورهای رسمی rtl-sdr blog دارد (به دلیل آپ‌کانورتر داخلی).

• v5 بدون تغییرات خاص با درایورهای استاندارد RTL-SDR کار می‌کند.

۹. قیمت و دسترس‌پذیری

• قیمت نزدیک به هم (~۳۵–۴۵ دلار).

• V4 معمولاً همراه با آنتن‌های دیپل و کیت آنتن می‌آید.

• v5 هم در نسخه‌های کیت (با آنتن پایه) یا بدون آنتن عرضه می‌شود.

جمع‌بندی (یک خطی برای هر کاربرد)

• HF شنود جدی: → RTL-SDR V4 (تمیزتر، فیلتر داخلی، bias-tee).

• ADS-B و کارهای دقیق narrowband: → Nooelec v5 (TCXO دقیق‌تر).

• کار عمومی، تازه‌کار تا حرفه‌ای: → هر دو عالی، تفاوت بیشتر در HF و bias-tee خودش را نشان می‌دهد.

رادیو SDR

ایده و تعریف SDR: رادیو های SDR یا software defined radio از DVB-T که برای تلویزیون در نظر گرفته شده بود، اقتباس شده است که از فرکانس 370 مگاهرتز تا 860 مگاهرتز پیش بینی شده است، لذا به ذاته با فرکانس پایین مشکل دارد( بعدا شرح خواهم داد)

فرکانس کار SDR: محدوده فرکانسی برای رادیوهای SDR معمولا از 100کیلو هرتز تا 1.7 گیگاهرتز است، البته این برای دستگاه و برند های مختلف با توجه به قیمت و کاربرد متفاوت است

بخش مهم در سخت افزار ها: تیونر R8280 ، ثبات فرکانس بر حسب PPM، کنترل ولتاژ در انتن فعال BIAS ، مبدل آنالوگ به دیجیتال RTL2832U ، کانورت فرکانس HF به بالا

پهنای باند فعال: پهنای باندی است که دستگاه در آن بخش در حال پردازش است، در برخی موارد از2.4 مگاهرتز و در برخی 3.2 مگاهرتز را همزمان تحلیل و دریافت میکند، این مقدار میتواند کم یا زیاد باشد، البته زیاد بودن آن بهتر و با ارزشتر است چون کاربر طیف وسیعی را در مانیتور خود ارزیابی و خواهد دید

شرح مختصر از عملکرد: از طریق نرم‌افزار SDR، امواج الکترومغناطیسی در محدوده 100 کیلوهرتز تا 1.7 گیگاهرتز را دریافت کرده و از دمدولاسیون‌های AM، FM (NFM, WFM)، CW، DSB، LSB و USB پشتیبانی می‌کند. قابلیت تنظیم فرکانس از 500 کیلوهرتز تا 1.7 گیگاهرتز با پهنای باند آنی 3.2 مگاهرتز (پایدار 2.4 مگاهرتز) را دارد. (در حالت نمونه‌برداری مستقیم کار می‌کند)

رادیو SRD چه کارهای میتواند انجام دهد: انواع دمودولاسیون های مختلف، گوش دادن به مکالمات پروازی و کشتیرانی و پلیسی، رمزگشایی سیگنال های رمز شده مانند GSM، دریافت سیگنال های GSM ، دریافت سیگنال های ماهواره ای ایستگاه های بین المللی ISS و NOAA (البته سایت zoom.earth این اطلاعات را مستقیم نشان میدهد)، برای کاربردهای متعددی از جمله اسکنر رادیویی عمومی، کنترل، رادیو عمومی، ADS-B، قایق، ACARS، رادیو trunked، صوت P25/MotoTRBO، POCSAG، بالون‌های هواشناسی، APRS، ماهواره‌های هواشناسی، ماهواره‌های Meteor M2، اخترشناسی رادیویی، مانیتورینگ متئور اسکتر، DAB یا به عنوان پن‌آداپتور کم‌هزینه برای رادیو عالی است.

نرم افزار های مورد استفاده SDR: تصویر نرم افزار

نرم افزار اول: #STR یا STR Sharp: تحت ویندوز ، معروف، از نظر پیچیدگی متوسط، محبوب، پلاگین زیادی دارد مانند ردیابی هواپیما، فیلتر نویز، دیکودرهای دیجیتالی، سبک و سریع ، مناسب برای RTL-STR
نرم افزار دوم: ++STR : لینکس - کراس پلتفرم( یعنی هر سیستم عاملی میتواند کار کند) - پیچیدگی متوسط - ظاهر مدرن- ولی امکانات ممکن است کم باشد

نرم افزار سوم: GQRX : تحت لینوکس و مک - ابزار قدرتمند - رابط ساده - ولی از ویندوز به خوبی پشتیبانی نمیکند - به روز رسانی کند
نرم افزار چهارم: CubicSDR : کراس پلتفرم، پیچیدگی متوسط ، رابط گرافیکی مدرن، پشتیبانی از چندین تیوتر

نرم افزار پنجم: RTL-FM یا RTL-Power: به صورت خط فرمانی- تحت لینکس - پیشرفته- خیلی سبک و قدرتمند- مناسب برای اسکریبپ نویسی و اتوماسیون - عالی برای پردازش داده- و برنامه نویسی مثل ردیابی طیف در زمان - مصرف کم
نرم افزار ششم: Unitrunker: تحت ویندوز تخصصی برای دیکود کردن رادیو پلیس و آتش نشانی- ولی برای گوش کردن دائم مناسب نیست

نرم افزار هفتم: #ADSB و یا Virtual Radar: مناسب برای ردگیری هواپیما از طریق پروتکل ADS-B و همراه با نمایش هواپیما بر روی نقشه به صورت زنده ، راهندازی اسان ، کاربرد فقط برای هواپیمایی و برای کاربرد های دیگر مناسب نیست

چالش HF در گیرنده SDR: این گیرنده ذاتا برای فرکانس بالای 50 گیگا هرتز ساخته شده است، در فرکانس های کمتر که پیش بینی نشده بود حذف فرکانس HF پیش بینی شده بود، برای حل این مشکل با یک بای پس سعی میکنند سیگنال HF را مستقیما وارد مبدل انالوگ به دیجیتال کنند، که متاسفانه نویز قابل توجه در این باند کارایی را پایین می آورد، مشکل بعدی فرکانس تصویر است که باید با گذاشتن دستگاه دیگر UPconverter یا Ham it up فرکانس HF را بالاتر میبرند تا به راحتی با آن کار کنند، مثال در مدل مجموعه NESDR SMArt HF Bundle از یک مبدل بالاساز (upconverter) به نام Ham It Up با طراحی عالی استفاده می‌کند تا بتواند باند HF را دریافت کند، نه از ترفندهای نمونه‌برداری مستقیم. این امر منجر به تجربه‌ای بسیار متفاوت و عملکردی به مراتب بهتر در دریافت HF می‌شود، بدون آنکه کنترلی روی Gain از دست برود.

مقایسه کلیدی: RTL-SDR Blog V4 vs. Nooelec NESDR Smart v5

جمع‌بندی و توصیه نهایی:

• Nooelec v5 را انتخاب کنید اگر:
  • دقت فرکانسی فوق‌العاده بالا (0.5PPM) برای شما اولویت اصلی است.
  • محفظه فلزی و محافظت در برابر نویز برای شما مهم است.
  • قصد دارید دستگاه را برای مدت‌های طولانی روشن بگذارید (بدنه فلزی خنک‌کننده بهتری است).
  • نیاز به Bias Tee ندارید.
• RTL-SDR Blog V4 را انتخاب کنید اگر:
  • Bias Tee داخلی برای شما حیاتی است (مثلاً برای راه اندازی LNA یا آنتن فعال).
  • از تیونر جدیدتر (R828D) استقبال می‌کنید.
  • به دنبال یک دستگاه همه‌کاره و کامل بدون نیاز به خرید ماژول‌های جانبی جداگانه (مثل Bias Tee) هستید.

ویژگی	RTL-SDR Blog V4	Nooelec NESDR Smart v5	برنده (از نظر مشخصات فنی)
دقت TCXO یا اسلاتور محلی	1 PPM (بسیار خوب)	0.5 PPM (عالی)	Nooelec
تیونر	R828D (جدیدتر، عملکرد کمی بهتر در LF)	R820T2 (قدیمی‌تر اما کاملاً مطمئن)	تقریباً مساوی (R828D کمی بهتر)
بدنه	برد باز (Open Board)	محفظه آلومینیومی (محافظت در برابر نویز و ضربه)	Nooelec
Bias Tee	دارد (امکان تغذیه آنتن فعال)	ندارد (در این مدل خاص)	RTL-SDR Blog
محدوده فرکانسی	مشابه (اما با جزئیات متفاوت)	مشابه (اما با جزئیات متفاوت)	مساوی
پشتیبانی از HF	دارد (با Direct Sampling)	دارد (با Direct Sampling)	مساوی